rozella białolica rozella białolica

rozella białolica

Platycercus Eximius

Polska wersja strony           English version of the page           Česká verze stránky           Die deutsche Version der Website





Strona główna

Wstęp

Kolory papug

Rodzaje Mutacji

Recesywne sprzężone z płcią

Autosomalne recesywne

Dominujące

Kombinacje mutacji

Galeria

Ogłoszenia

Linki

Prawa autorskie

Kontakt

Mutacje Autosomalne Recesywne

(Autosomal Recessive Mutation)

Czarna (melanistic, black)
1,0 czarny

Mutacja ta pojawiła się w Australli pod koniec lat siedemdziesiatych ubiegłego stulecia. Jednak jej utrwalenie było dosyć kłopotliwe. Pierwsze egzemplarze cechowała słaba witalność. Hodowla wsobna ukierunkowana chęcią szybkiego zysku w latach dziewięćdziesiątych doprowadziła prawie do wyginięcia tej mutacji. Dopiero dzięki hodowcom, którzy zaczęli mieszać czarne egzemplarze z dzikimi naturalnie ubarwionymi ptakami nastąpiło wzmocnienie nowej mutacji. Pojawienie się mutacji melanistic w Europie pod koniec lat dziweięćdziesiątych w Wielkiej Brytanii jest owiane tajemnicą. Prawdopodobnie “importu” jajek z Australii dokomał szkocki hodowca Brian. Obecnie “mówi” się wsród hodowców, iż występuje ona w Wielkiej Brytanii, Holandi (Jan Postema) , Dani, oraz Szwajcari. W tej mutacji obserwujemy znaczny wzrost produkcji eumelaniny, co prowadzi do ogólnego rozpowszechnienia się czarnego koloru. 1,0 czarny_opal Intensywność czarnego koloru podobnie jak koloru czerwonego w mutacji opalowej jest różna. Samce posiadają czerwony kolor na głowie i klatce piersiowej. Czerwień w pełnym wymiarze ptak uzyskuje dopiero w trzecim lub czwartym roku życia. Cechą charakterystyczną czarnych samic jest czerwony pas na czole. Dzięki temu można łatwo rozróżnić płeć ptaków. Czasami u samic można też zauważyć sporadycznie występujące pojedyncze czerwone piórka na klatce piersiowej. czarny cynamon pastel Ogon ptaka jest ładnego ciemnozielonego koloru. Chociaż ostatnio w Australii zaczęły pojawiają się egzemplarze, u których czarny kolor „rozlewa” się też na ogon. Policzki czarnej rozelli są białe, zdarzają się też osobniki, u których mają one niebieski nalot zwłaszcza wśród młodzieży. Podobny efekt „niebieskich policzków” choć w słabszym wymiarze spotyka się sporadycznie u dziko ubarwionej rozelli. Pióra „ramion” czarnej rozelli pozostały niebieskie. Podbrzusze samców rozelli czarnej jest usiane w ”perełki” koloru zielonego i purpurowego. Wypierany jest w ten sposób kolor żółty. Podbrzusze samic jest praktycznie całe czarne. Zdarzają się czarne ptaki, u których można zaobserwować żółte piórka na głowie w okolicy ucha. czarny cynamon Również ten efekt czasami występuje u szpaltów czarnej mutacji. Ciemnego koloru łapy rozelli czarnych zakończone są czarnymi pazurami. Pisklęta mutacji czarnej są łatwe do odróżnienia, ponieważ ich końcówki języka są czarne, posiadają też ciemne łapy z czarnymi pazurami i czarne szpilki w ogonie. Rozella białolica mutacji czarnej w Europie jest ogólnie mniejszym ptakiem w porównaniu do innych mutacji. Czarne rozelle cechuje też mała witalność. Należy przypuszczać, iż jeszcze minie trochę czasu zanim ta mutacja zostanie wzmocniona zwłaszcza, iż mała ilość czarnych ptaków prowadzi do hodowli w bliskim pokrewieństwie. W Australii dzięki selektywnej hodowli uzyskano już bardzo ładne, praktycznie całkiem czarne ptaki.

czarny cynamon

Obecnie odhodowano już kilka ciekawych kombinacji mutacji czarnej, między innymi z lutino, rubino i cynamonem. Niektórzy kombinacje mutacji czarnej z cynamonowa nazywają brązową lub gniadą. Ptak jest koloru jasnego brązu. Czarne lutino jest ładnego żółtego koloru z ograniczoną ilością koloru czerwonego na głowie i piersi. Czarne rubino wygląda jak czarne lutino z ta różnicą, iż jego podbrzusze jest całe czerwone lub ewentualnie posiada żółte plamy. W kombinacji mutacji opalowej i melanistic czarny kolor ładnie kontrastuje z czerwoną głową i klatką piersiową ptaka. Ten efekt jest słabszy u samic, które posiadają mniej intensywny kolor czerwony. Przypuszczam, iż bardzo ładnie będzie wyglądać ptak kombinacji mutacji: czarna, czerwona i białoskrzydła – zwłaszcza dwu faktorowa.

Niebieska (blue)
niebieska

Mimo, iż mutację niebieską obserwowano już wcześniej w naturze długo nie udawało się jej odłowić do hodowli. Hodowla niebieskich rozelli w Australii rozpoczęła się dopiero od dwóch egzemplarzy w latach dziewięćdziesiątych. Obecnie jest ona nadal rzadka i cały czas trwają prace hodowlane nad jej trwałym ustaleniem. W Australii odhodowano kombinacje mutacji niebieskiej i czerwonej. W tej kombinacji uzyskano ciekawie ubarwionego ptaka z białą głową i piersią, z czarnymi skrzydłami i biało-czarnym ogonem.

W Europie (Niemcy) prace hodowlane nad tą mutacją rozpoczęły się już w latach osiemdziesiątych. Prowadzone były one przez kilku hodowców jednocześnie: Joachim Richter(1982), Jentsch, Gerhard Rubesam. Niestety mała witalność nowej mutacji sprawiała duże problemy. Często padały całe linie hodowlane. Dopiero odejście od chowu wsobnego i wprowadzenie do hodowli większej ilości ptaków normalnie ubarwionych pozwoliło odchować zdrowsze, mocniejsze niebieskie egzemplarze. Mimo, iż z początkiem nowego tysiąclecia mutacja niebieska zaczęła się rozwijać w Europie jej cena była ogromna. W 2005r. kosztowała około 10 tysięcy euro, obecnie cena cały czas spada. Przy niskich cenach niebieskiej mutacj rozelli królewskiej i żółtolicej wielu hodowców zwłaszcza zachodniej Europy próbuje poprzez krzyżówkę międzygatunkową (hybrydy) „przenieść” tą mutację na rozellę białolicą. Takie nierozsądne działania prowadzą do zachwiania czystości gatunkowej rozelli białolicej. Obecnie przenoszenie mutacji między gatunkami jest coraz częstsze. Zdarza się, iż mało obeznamy hodowca kupi „tanio” ciekawą mutację rozelli lub innej papugi, która tak naprawdę jest hybrydą międzygatunkową. Takie hybrydy są bardzo często bezpłodne, a jeżeli się rozmnażają to ich potomstwo cechuje mała witalność.

Mutacja niebieska rozelli białolicej charakteryzuje się zahamowaniem produkcji psitacin. Kolory czerwony i żółty wyblakły, zielony przeszedł w niebieski. Czarna barwa pozostała bez zmian. Kolor łap, pazurów, dzioba i oczu nie uległ zmianie.

Obecnie odchowano już kombinację niebieskiej mutacji między innymi z pastelem, cynamone, opalem, lutino.

Oranżowa (Orange, Para-blue)
oranż

Mutacja oranżowa należy do szeregu mutacji para-niebieskich (niepełna niebieska). Powstała ona w wyniku modyfikacji mutacji niebieskiej. Poszczególne egzemplarze tej mutacji mogą się różnić intensywnością ubarwienia. Są one podobne do rozelli niebieskich. Różnica polega na tym, iż w mutacji oranżowej redukcja psittacin została zahamowana na poziomie około 50%. Czyli ptaki z dużą ilością niebieskiego nadal wykazują miejscami czerwony barwnik zredukowany do pomarańczowego i jaśniejszy żółty. Kolor łap, dzioba, pazurków i oczu nie uległ zmianie. Niektórzy hodowcy twierdzą, iż pisklęta tej mutacji można rozpoznać w gnieździe po białawym puchu. Mutacja oranżowa występuje bardo sporadycznie. Częściej występuje ona z genem ino jako Cremino.

oranż

W 2009 miałem młodego, który wyglądał jak wzorowe opalowe cremino, jednak mimo iż wyszedł z budki to się nie usamodzielnił i padł. Napisałem celowo, iż wyglądał jak opalowe cremino, ponieważ zdarzają się przypadki iż po przepierzeniu pomarańczowe ptaki uzyskują ubarwienie czerwone. Czasami ten proces może być stopniowy i potrafi trwać nawet kilka lat.

Jak już wcześniej wspomniałem mutacja oranżowa występuje bardzo rzadko, w związku z tym należy ona do tzw. mutacji nieustalonych. Dlatego nadal są problemy z odpowiednim jej zakwalifikowaniem. Ja osobiście uważam, iż jest ona recesywna, chociaż zdarzają się głosy odmienne. Niektórzy hodowcy uważają, że jest to mutacja dominująca, inni zaś twierdzą, iż ptaki oranżowe nie są mutacją a jedynie pojedynczymi wybrykami natury. Z mojego doświadczenia, jak również z informacji, które udało mi się zebrać od hodowców z Europy Zachodniej, Australii i USA wynika, iż mutacja oranżowa u rozelli białolicej należy do grupy mutacji para-niebieskich w związku z powyższym powinna zachowywać się podobnie jak oranż u rozelli królewskiej. Czyli w stosunku do tzw. dzikiej barwy oraz pozostałych mutacji dziedziczy się on zgodnie z diagramami dla mutacji autosomalnej recesywnej. Wyjątek stanowi mutacja niebieska, jest to spowodowane tym iż informacja o mutacji niebieskiej i para-niebieskiej jest zawarta w allelach (wariantach) tego samego genu. Mutacja oranżowa i mutacja niebieska tworzą tzw. serie wielo alleliczną. Oznacza to, iż nie możliwa jest kombinacja mutacji oranż niebieskiej z para-niebieską. Spowodowane jest to tym, iż allele genu odpowiedzialnego za te mutacje znajdują się w tym samym miejscu (locus) chromosomu. Jeżeli ptak będzie posiadał po jednym allelu genu każdej z tych mutacji wówczas jego kolor będzie pośredni pomiędzy niebieskim i para-niebieskim. Mutacja oranżowa jest dominująca nad mutacją niebieską i dlatego tzw. niebieski oranż wygląda fenotypowo prawie jak oranż. W genotypie takie ptaki posiadają po jednym genie mutacji niebieskiej i para-niebieskiej. Żeby powstała mutacja niebieska lub para-niebieska ze względu na sposób ich dziedziczenia (recesywny autosomalny) potrzebne są dwa geny przekazane po jednym od każdego z rodziców. Dlatego niebieski oranż mimo swego wyglądu jest genotypowo w zasadzie szpaltem na mutację niebieska i oranżową.

Poniżej przedstawiam warianty dziedziczenia mutacji para-niebieskiej w połączeniu z mutacją niebieską:


normalna/niebieska x normalna/para-niebieska
25% normalna
25% normalna/niebieska
25% normalna/para-niebieska
25% para-niebieska, niebieska


normalna/niebieska x para-niebieska, niebieska
oranż 25% niebieska
25% normalna/niebieska
25% normalna/para-niebieska
25% para-niebieska, niebieska


normalna/niebieska x para-niebieska
50% normalna/para-niebieska
50% para-niebieska, niebieska


niebieska x normalna/para-niebieska
50% normalna/niebieska
50% para-niebieska, niebieska


niebieska x para-niebieska, niebieska
50% niebieska
50% para-niebieska, niebieska


niebieska x para-niebieska
100% para-niebieska, niebieska


normalna/para-niebieska x para-niebieska, niebieska
25% para-niebieska
25% normalna/niebieska
25% normalna/para-niebieska
25% para-niebieska, niebieska


para-niebieska, niebieska x para-niebieska, niebieska
25% para-niebieska
50% para-niebieska , niebieska
25% niebieska


para-niebieska x para-niebieska, niebieska
50% para-niebieska
50% para-niebieska, niebieska


Powyższe schematy dziedziczenia są potwierdzone u rozelli królewskiej. W przypadku rozelli białolicej będą one właściwe jeżeli ptak będzie genotypowo należał do grupy mutacji para-niebieskich, a nie tylko wyglądał jak na przykład oranż.



Seria Dilute (Pastel)
1,0 pastel

Mutacje dilute w Europie zaczęły się rozwijać w Belgii w latach siedemdziesiątych, natomiast w Australii mutacja pastelowa pojawiła się z początkiem lat w osiemdziesiątych. W tych mutacjach nastąpiła znaczna równomierna redukcja eumelaniny. Płaszcz ptaka i inne charakterystyczne kontury występujące u dziko żyjących rozelli są rozmyte, zredukowane do odcieni szarości i pasteli. Kolor niebieski jest rozjaśniony, można też zaobserwować więcej barw zieleni i żółci. Kolor oczu, dzioba, łap i pazurków nie uległ zmianie. Ze względu na intensywności upierzenia można rozróżnić cztery a w zasadzie trzy rodzaje mutacji dilute.  para czerwonych pasteli

Do pierwszej grupy pasteli należą ptaki o 50% stopniu redukcji eumelaniny. Powszechnie nazywane są one pastelami. Występują w Europie i w Polsce. Te ptaki mają najciemniejszy kolor upierzenia. Druga grupa to ptaki o jaśniejszym upierzeniu - redukcja eumelaniny około 60-70%. Powstały one w wyniku selektywnej hodowli ptaków o 50% redukcji eumelaniny. Mimo, iż obecnie niektórzy hodowcy określają je mianem pasteli belgijskich lub edged dilute nie tworzą one odrębnej mutacji. Ta mutacja pastelowa charakteryzuje stosunkowo łatwa możliwość rozróżnienia płci ptaków, ponieważ samce w stosunku do samic mają jaśniejsze upierzenie. Również doświadczony hodowca może z łatwością odróżnić młode tej mutacji zaraz po wykluciu. Ich puch okrywowy w stosunku do młodych ubarwionych standardowo charakteryzuje się zwiększoną gęstością i wizualnie jest odrobinę dłuższy.

Trzecią a tak na prawdę drugą mutacją dilute są ptaki hodowane w Australii tzw. pastel australijski, u których redukcja eumelaniny sięga około 80%. Ich kolor upierzenia został na tyle rozjaśniony, iż w zasadzie można powiedzieć, że są to ptaki o jasnej zielono-żółtej barwie z czerwoną głową i piersią, białymi policzkami oraz z niebiesko-szarymi „ramionami” i szarymi lotkami.

1,0 suffused Ostatnią mutację dilute tworzą ptaki o 90% stopniu redukcji eumelaniny. One są najjaśniejsze, wyglądem przypominają mutację lutino. Oczywiście ich oczy pozostały czarne. Cechą charakterystyczną tej mutacji są „brudne lotki”, wyglądem zbliżone do lotek mutacji białoskrzydłej. Te ptaki w Europie są powszechnie nazywane: Black-eyed Clear, Dark-eyed Clear lub Black-eyed Yellow, Dark-eyed Yellow oraz Yellow. Niestety według mnie dwie pierwsze nazwy (Black Eyed Clear, Dark Eyed Clear) są niewłaściwe, wprowadzają w błąd. Nazwy te u innych gatunków papug zarezerwowane są dla mutacji recesywnego szeka. Do przyjęcia są nazwy na Black-eyed Yellow lub Dark-eyed Yellow lub po prostu Yellow (żółta). Ewentualnie można nazwać tę mutację pastelem angielskim, ponieważ właśnie pierwsze ptaki tej mutacji odchowano w Wielkiej Brytanii. Udało się to dla Pana Petera Addisona, który w 1997r. uzyskał od normalnie ubarwionej pary trzy młode nowej mutacji. Russell Pringle australijski hodowca z dużym doświadczeniem, autor książki „A Guide to … Rosellas and their mutations” określił ptaki tej mutacji mianem Suffused. I właśnie ta nazwa zaczyna powoli wypierać inne w/w nazwy .

W tym roku dla zaprzyjaźnionego hodowcy z Fracji pana Aurélien Pavot udało się w końcu uzyskać 6 młodych od pary: samiec mutacji suffused plus samica kombinacji mutacji pastelowo cynamonowej. Dzięki takiemu połączeniu ptaków okazało się, iż mutacje dilute: suffused i pastel nie tworzą serii wielo allelicznej.

Na obecną chwilę nie posiadam informacji czy mutacja australijskiego pastela tworzy serie wielo alleliczną z którąś z mutacji europejskiego pastela. Można by to było stwierdzić krzyżując australijską mutacje z europejskimi. Jednak z powodu zakazu importu ptaków z Australii raczej nierealna jest taka krzyżówka.

Po za powyższym podziałem możemy, też rozróżnić pastele zielone i żółte. Pastel „żółty” to po prostu mutacja pastelowa, która objawiła się u podgatunku rozelli białolicej Golden-mantled (Platycerus eximus cecilae). Pastel „zielony” możemy zaobserwować u podgatunku Tasmania Rosella (Platycerus eximus diamensis).

Recesywne Lutino (NSL ino)

Recesywne Lutino występuje bardzo sporadycznie. Spowodowane jest to małą witalnością osobników tej mutacji. Ptaki trudno się rozmnażają, ich czerwone oczy są wrażliwe na światło. Wyglądają identycznie jak osobniki mutacji Lutino sprzężone z płcią. NSL ino jest nie ustaloną mutacją, która pojawiła się w Australii w latach dziewięćdziesiątych. Prawdopodobnie mimo starań australijskich hodowców obecnie mutacja ta zanikła. W Europie nie znalazłem o niej żadnych informacjami.

Złota złotego płaszcza (Golden Golden Mantled)
 gold

Mutacja ta powstała prawdopodobnie w Europie we Francji w latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia. Potem przypuszczalnie zanikła. Ponownie pojawiła się we Francji pod koniec lat osiemdziesiątych. Niektórzy hodowcy początkowo podważali wiarygodność istnienia nowej mutacji. Twierdzili iż tak ubarwione ptaki powstały dzięki selektywnej hodowli żółtych egzemplarzy. Tezę tą obalał fakt, iż podobnie jak w mutacji opalowej samce mutacji złotej posiadają pod skrzydłem biały pas. Mimo, iż ta mutacja jest bardzo efektowna, jest obecnie nadal rzadka. Spowodowane jest to wysoką ceną (około 1 syś. euro) i sposobem jej dziedziczenia. Wszystkie mutacje autosomalne recesywne w stosunku do dziko ubarwionych ptaków oraz mutacji recesywnych sprzężonych z płcią i dominujących skazane są w pewien sposób na przegraną. Aby odchować zmutowane potomstwo geny takiej mutacji muszą być przekazane przez oboje rodziców. Niestety nie zawsze hodowcy dbają o odpowiednie dobranie pary rodzicielskiej. Często odchowywane są  gold szpalty mutacji recesywnych, które potem są rozmnażane z przypadkowymi partnerami. Prowadzi to do zanikania mutacji autosomalnych recesywnych. W mutacji złotej eumelanina jest usunięta z pleców ptaka i z górnej części skrzydeł. Dzięki temu rozella jest pozbawiona charakterystycznego płaszcza. Eumelanina nadal występuje w lotkach i ogonie. Poszczególne egzemplarze mogą różnić się intensywnością redukcji eumelaniny. Pełen złoty kolor pleców młode ptaki uzyskują dopiero w drugim roku życia. Oczy, łapy pazurki oraz dziób zachowały swój naturalny kolor.

Bardzo ciekawie powinna wyglądać kombinacja tej mutacji z mutacją czarną lub czerwoną.

Obecnie mutację złotą posiada kilku hodowców we Francji i Niemczech.

 fallow
Płowa (Fallow)

Mutacja ta jest bardzo rzadką, nieustaloną mutacją występującą sporadycznie obecnie tylko w Australii. Hodowane są pojedyncze egzemplarze, które pozyskiwane są z odłowów. Charakteryzuje się ona tym, iż ptaki posiadają na wskutek redukcji eumelaniny delikatnie rozjaśnione upierzenie podobnie jak mutacja cynamonowa. Inna cechą charakterystyczną tej mutacji są czerwone oczy jak u lutino. Dziób i nogi papugi są delikatnie rozjaśnione.

Czarnooki jasny (Dark Eye Clear, Black Eye Clear)

Nazwa Black-eye Clear (Czarnooki jasny) wywodzi się od jasnego koloru upierzenia ptaka i koloru jego oczu, które od wyklucia pisklęcia są ciemne. U papug mutacja o nazwie Black-eye Clear została przypisana recesywnemu szekowi. Jak już wcześniej wspominałem w Europie mianem Black Eye Clear nie fortunnie określono mutację dilute o 90% stopniu redukcji eumelaniny, która powstała w Anglii. Z mojej wiedzy wynika, iż w Europie mutacja BEC u rozelli białolicej jeszcze się nie objawiła. Natomiast w Australii możemy się z potkać z szekami określonymi przez Russell Pringle właśnie jako prawdopodobne Black-eye Clear.

Wśród mutacji recesywnych jest pewna niewielka ilość mutacji, których szpalty możemy rozpoznać w fenotypie. Oczywiście dotyczy to tylko pewnej, niewielkiej ilości procentowej wszystkich szpaltów danej mutacji. Taki efekt można zaobserwować między innymi u mutacji czarnej rozelli białolicej (żółte piórka na głowie). Również część szpaltów mutacji Black-eye Clear posiada w fenotypie pojedyncze plamki żółtego koloru w upierzeniu. Inną cechą charakterystyczna ptaków szczepionych na tą mutację są śnieżnobiałe lotki, oczywiście dotyczy to nie wszystkich szpatów. Mutacje Black-eye Clear cechuje znaczny „stopień” szekowatości. U ptaków tej mutacji pstrokacizm występuje w pełnym wymiarze na całym upierzeniu i ciele.

 szek Właśnie w oparciu o tą charakterystykę mutacji Black-eye Clear Russell Pringle uznał, iż szeki, które pojawiły się w Australii to przedstawiciele mutacji BEC. Ptaki te są bardzo rzadkie. Mutacja ta nie została jeszcze do końca ustalona. Sposób jej dziedziczenia jest recesywny. Ptaki te cechuje znaczna redukcja eumelaniny oraz czerwonej psitaciny. Można powiedzieć, iż są to całkowicie żółte ptaki z białymi lotkami i „ramionami”, czerwonym czołem i z nierównomiernie rozlanymi brązowo-oliwkowymi plamami. Kolory tych plam uległy redukcji. Zostały one zatrzymane na etapie kolorów mutacji dilute. Oczy ptaków są ciemne. Pazury i stopy zostały rozjaśnione. Wyglądem bardzo przypominają europejską mutację Black Eye Clear rozell słomkowej (platycercus flaveolus). Kolejnym dowodem istnienia mutacji BEC w Australii są rozelle, które przypominają europejską mutację białoskrzydłą. Różnica polega na tym, iż australijskie ptaki posiadają śnieżnobiałe lotki. Początkowo uznano te ptaki za australijską mutację białoskrzydłą. Jednak gdy pojawiły się w Australii egzemplarze rozelli białolicej wyglądające identycznie jak białoskrzydła europejska, wówczas część hodowców doszła do wniosku, iż ptaki o śnieżnobiałych lotkach zgodnie z założeniami dla mutacji BEC to właśnie szpalty tej mutacji.

© Paweł Pawłowski
A.D. 2010
powrót